Phòng cháy tại hộ gia đình và nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh

Tuy nhiên, bên cạnh những tiện ích đó, nhà ở cũng tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy, nổ nếu chúng ta không chú ý đến công tác phòng cháy, chữa cháy. Chỉ một sơ suất nhỏ trong quá trình sử dụng điện, gas, bếp nấu, thiết bị sinh nhiệt hoặc nguồn lửa cũng có thể dẫn đến cháy.

Đặc biệt, hiện nay có nhiều hộ gia đình sử dụng nhà ở kết hợp với sản xuất, kinh doanh. Đây là loại hình có nguy cơ cháy cao hơn do thường xuyên tập trung hàng hóa, vật liệu, thiết bị điện, phương tiện giao thông và nhiều loại chất dễ cháy trong cùng một không gian.

Khi xảy ra cháy tại những nơi này, ngọn lửa có thể phát triển nhanh, khói độc lan rộng, gây khó khăn cho việc tìm kiếm và thoát nạn. Nếu không có sự chuẩn bị từ trước, chỉ trong thời gian rất ngắn, một vụ cháy nhỏ có thể trở thành đám cháy lớn, đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người và gây thiệt hại nghiêm trọng về tài sản.

Vì vậy, mỗi người dân cần nhận thức rõ rằng:

Phòng cháy là trách nhiệm của mỗi người, mỗi gia đình; chủ động phòng ngừa chính là biện pháp tốt nhất để bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của chính mình.

1. Chủ động nhận diện nguy cơ cháy ngay trong chính ngôi nhà của mình

Muốn phòng cháy hiệu quả, trước hết mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra và nhận diện những nguy cơ có thể gây cháy trong nhà.

Một trong những nguyên nhân thường gặp là sự cố về điện. Việc sử dụng quá nhiều thiết bị điện cùng lúc, sử dụng ổ cắm, dây dẫn không bảo đảm chất lượng hoặc để dây điện bị hư hỏng, bong tróc có thể dẫn đến chập điện, quá tải và phát sinh cháy.

Các thiết bị như tivi, tủ lạnh, máy giặt, điều hòa, bếp điện, nồi cơm điện, máy nước nóng, máy sấy và các thiết bị điện khác cần được sử dụng đúng hướng dẫn.

Không nên tự ý đấu nối điện tùy tiện, câu mắc điện tạm bợ hoặc sử dụng dây dẫn không phù hợp với công suất thiết bị.

Khi phát hiện ổ cắm có dấu hiệu nóng bất thường, có mùi khét, phát tia lửa hoặc dây điện bị hư hỏng, cần ngừng sử dụng và tiến hành kiểm tra, sửa chữa kịp thời.

Đặc biệt, trước khi đi ngủ hoặc rời khỏi nhà, cần kiểm tra các thiết bị điện, bếp nấu và nguồn nhiệt để bảo đảm không còn nguy cơ gây cháy.

2. Sử dụng bếp, gas và nguồn lửa đúng cách

Bếp là khu vực thường xuyên sử dụng nguồn lửa và nguồn nhiệt nên cần được đặc biệt quan tâm.

Trong quá trình nấu ăn, không nên rời khỏi khu vực bếp khi đang đun nấu. Không đặt khăn, giấy, rèm cửa, đồ nhựa, dầu mỡ hoặc các vật liệu dễ cháy gần bếp.

Đối với hộ gia đình sử dụng gas, cần thường xuyên kiểm tra bình gas, van khóa và dây dẫn. Bình gas phải được đặt ở nơi thông thoáng, ổn định và tránh xa nguồn nhiệt.

Nếu phát hiện mùi gas, tuyệt đối không bật công tắc điện, không bật lửa và không sử dụng các thiết bị có thể phát sinh tia lửa. Nếu có thể thực hiện an toàn, cần nhanh chóng khóa van gas, mở cửa thông thoáng và đưa mọi người ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Đối với dầu, mỡ đang cháy, tuyệt đối không dùng nước để dập lửa. Nước có thể khiến dầu, mỡ bắn tung tóe và làm ngọn lửa lan rộng. Cần sử dụng phương tiện chữa cháy phù hợp và nhanh chóng gọi lực lượng chữa cháy nếu đám cháy vượt quá khả năng xử lý.

3. Không để hàng hóa, vật liệu dễ cháy trở thành “nguồn nguy hiểm” trong nhà

Đối với các gia đình chỉ sử dụng nhà để ở, cần hạn chế việc tích trữ quá nhiều vật dụng, hàng hóa dễ cháy.

Đối với nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh, yêu cầu này càng quan trọng hơn.

 

Hàng hóa, nguyên vật liệu phải được sắp xếp gọn gàng, hợp lý; không để gần ổ điện, tủ điện, thiết bị sinh nhiệt, bếp nấu hoặc những nơi có khả năng phát sinh tia lửa.

Không để các loại xăng, dầu, dung môi, hóa chất hoặc chất dễ cháy ở khu vực sinh hoạt nếu không thực sự cần thiết.

Không tập kết quá nhiều hàng hóa tại cầu thang, hành lang, cửa ra vào hoặc các vị trí được sử dụng làm lối thoát nạn.

Mỗi hộ gia đình cần nhớ rằng:

Tài sản có thể mua lại, nhưng tính mạng con người thì không thể đánh đổi.

Vì vậy, tuyệt đối không vì muốn tận dụng diện tích hoặc thuận tiện cho việc kinh doanh mà biến lối thoát nạn thành nơi chứa hàng hóa.

4. Luôn duy trì lối thoát nạn thông thoáng

Trong một vụ cháy, khói và khí độc có thể lan rất nhanh. Vì vậy, thời gian để thoát ra ngoài thường rất ngắn.

Một trong những nguyên nhân khiến người dân gặp nguy hiểm khi xảy ra cháy là không có lối thoát nạn hoặc lối thoát nạn bị hàng hóa, phương tiện và vật dụng chắn kín.

Mỗi gia đình cần thường xuyên kiểm tra cửa chính, cầu thang, hành lang, ban công và những lối thoát khác.

Không khóa trái hoặc bố trí vật cản khiến các thành viên không thể mở cửa khi có sự cố.

Nếu nhà có nhiều tầng, cần xác định trước lối thoát an toàn cho từng tầng.

Đặc biệt, các gia đình cần hướng dẫn trẻ em biết cách thoát ra ngoài khi có cháy; không được trốn trong tủ, gầm giường hoặc nhà vệ sinh.

Người cao tuổi, trẻ nhỏ và người gặp khó khăn trong việc di chuyển cần được gia đình xác định phương án hỗ trợ ngay từ trước.

5. Không sử dụng “chuồng cọp”, bịt kín ban công và cửa sổ mà không có phương án thoát nạn

Đối với một số nhà ở, ban công, cửa sổ hoặc các vị trí có khả năng hỗ trợ thoát nạn lại bị bịt kín bằng khung sắt, lưới bảo vệ hoặc các kết cấu cố định.

Nếu xảy ra cháy và cửa chính bị lửa, khói chặn lại, những vị trí này có thể trở thành đường thoát nạn quan trọng.

Do đó, nếu gia đình sử dụng khung bảo vệ, cần có giải pháp phù hợp để bảo đảm khả năng thoát nạn và cứu nạn khi cần thiết.

Không nên biến ngôi nhà thành một không gian bịt kín, chỉ có một lối ra duy nhất.

6. Chủ động trang bị phương tiện chữa cháy

Mỗi gia đình nên chủ động trang bị phương tiện chữa cháy phù hợp với điều kiện thực tế, đặc biệt là bình chữa cháy.

Tuy nhiên, có bình chữa cháy thôi chưa đủ.

Các thành viên trong gia đình cần biết bình được đặt ở đâu, cách sử dụng như thế nào và sử dụng trong trường hợp nào.

Phương tiện chữa cháy cần được đặt tại vị trí dễ nhìn, dễ lấy, không bị hàng hóa che khuất.

Không nên cất bình chữa cháy ở nơi quá cao, quá kín hoặc khó tiếp cận.

Bên cạnh phương tiện chữa cháy, mỗi gia đình cũng cần quan tâm đến các phương tiện hỗ trợ thoát nạn phù hợp với đặc điểm căn nhà.

Quan trọng nhất vẫn là chủ động phòng ngừa để đám cháy không xảy ra.

7. Khi phát hiện cháy, phải báo động và gọi ngay lực lượng chữa cháy

Khi phát hiện cháy, việc đầu tiên là phải nhanh chóng báo động cho mọi người xung quanh biết.

Không nên im lặng hoặc tự mình xử lý trong khi những người khác trong nhà không biết có cháy.

Sau đó, nhanh chóng gọi 114 để báo lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH.

Khi gọi điện, cần cung cấp thông tin rõ ràng về địa chỉ xảy ra cháy, vị trí cháy, đặc điểm công trình, có người mắc kẹt hay không và những thông tin cần thiết khác.

Nếu đám cháy còn nhỏ, chưa phát triển mạnh và người xử lý có đủ điều kiện an toàn, có thể sử dụng phương tiện chữa cháy tại chỗ để dập lửa.

Nhưng nếu đám cháy lớn, khói dày đặc, nhiệt độ cao hoặc không thể kiểm soát thì không được cố gắng chữa cháy bằng mọi giá.

Hãy ưu tiên thoát nạn và bảo vệ tính mạng.

 

8. Kỹ năng thoát nạn khi xảy ra cháy

Khi xảy ra cháy, cần giữ bình tĩnh, nhanh chóng di chuyển theo lối thoát nạn an toàn.

Không chen lấn, xô đẩy hoặc quay lại lấy tài sản.

Nếu có nhiều khói, cần hạ thấp người khi di chuyển để hạn chế hít phải khói.

Có thể sử dụng khăn, vải phù hợp để che mũi, miệng trong quá trình thoát nạn.

Tuyệt đối không sử dụng thang máy khi xảy ra cháy.

Cần sử dụng cầu thang bộ và các lối thoát an toàn.

Nếu cửa phòng có khói hoặc nhiệt độ cao, không nên tùy tiện mở cửa. Cần tìm lối thoát khác và báo hiệu để lực lượng cứu nạn xác định vị trí.

Sau khi thoát ra ngoài, không quay trở lại khu vực cháy nếu chưa được lực lượng chức năng cho phép.

9. Mỗi gia đình cần tổ chức thực hành phương án thoát nạn

Không ai mong muốn xảy ra cháy trong gia đình mình. Tuy nhiên, không mong muốn xảy ra cháy không có nghĩa là chúng ta không cần chuẩn bị.

Các gia đình nên định kỳ kiểm tra lối thoát nạn và hướng dẫn các thành viên thực hiện phương án thoát nạn.

Cha mẹ cần hướng dẫn trẻ em nhận biết chuông báo cháy, khói, lửa và cách tìm đường ra ngoài.

Các thành viên cần biết vị trí bình chữa cháy và biết cách gọi lực lượng chữa cháy.

10. Không chủ quan với những nguy cơ cháy nhỏ

Nhiều vụ cháy lớn bắt đầu từ những sự cố rất nhỏ.

Một ổ điện bị quá tải, một thiết bị điện bị chập, một bếp nấu không được giám sát, một điếu thuốc chưa dập tắt hoàn toàn hay một vật liệu dễ cháy đặt gần nguồn nhiệt đều có thể trở thành nguyên nhân gây cháy.

Vì vậy, không nên có suy nghĩ rằng “cháy nhỏ thì không sao” hoặc “nhà mình chưa từng cháy nên sẽ không xảy ra”.

Phòng cháy hiệu quả bắt đầu từ việc loại bỏ những nguy cơ nhỏ nhất.

Mỗi người hãy tự kiểm tra căn nhà của mình ngay hôm nay.

Và hãy hướng dẫn tất cả thành viên trong gia đình biết cách xử lý khi có cháy.

Đại uý Dương Văn Hoa